ॐ
व्यवसाय नोंदवा
मुखपृष्ठ › कुंभाबद्दल › अमृतस्नान — तारखा व वेळापत्रक

अमृतस्नान — अधिकृत शाही स्नान तारखा व संपूर्ण वेळापत्रक

राजकीय "अमृतस्नान" — ते अचूक खगोलीय क्षण जेव्हा पवित्र गोदावरीत स्नान केल्याने मोक्ष मिळतो असे मानले जाते. तीन मुख्य तारखा. दोन पवित्र स्थळे. एक शाश्वत श्रद्धा.

अर्थ

अमृत स्नान — शाब्दिक अर्थ "अमृताचे स्नान" — हे कुंभमेळ्याचे सर्वात पवित्र स्नान विधी आहे. याला शाही स्नान असेही म्हणतात कारण आखाडे — साधू आणि संतांचे प्राचीन संघटन — हत्ती, घोडे, रथ आणि सोन्याच्या टोकाच्या काठ्यांसह भव्य मिरवणुकीत नदीकडे प्रयाण करतात.

परंपरेनुसार, अमृत स्नानाच्या अचूक ज्योतिषीय क्षणी गोदावरीचे पाणी क्षणभरासाठी अमरत्वाच्या प्रत्यक्ष अमृतात रूपांतरित होते. त्या क्षणी एक बुडी असंख्य जन्मांचे कर्म शुद्ध करते.

त्यांची ऊर्जा पाणी पवित्र करते, आणि त्यांचे स्नान झाल्यावर सर्व यात्रेकरूंसाठी पाणी मोकळे केले जाते. त्या वेळी स्नान करणे म्हणजे सर्वोच्च आशीर्वाद प्राप्त करणे.

तीन अमृतस्नान अधिकृत तारखा — 2027

या तीन पवित्र तारखा आपल्या मन आणि हृदयात कोरून ठेवा. त्या महान मेळ्याचे आधारस्तंभ आहेत.

पहिले अमृतस्नान
2 ऑगस्ट 2027 (सोमवार)
आषाढ सोमवती अमावास्या
सोमवारी येणारी अमावस्या (नवचंद्र) स्वतःच आध्यात्मिक साधनेसाठी अत्यंत शक्तिशाली दिवस आहे. हा दिवस मोक्षाच्या दरवाजांच्या भव्य उद्घाटनाचे प्रतीक आहे. आखाडे रामकुंड, नाशिककडे प्रयाण करतात.
दुसरे अमृतस्नान
31 ऑगस्ट 2027 (मंगळवार)
श्रावण अमावास्या
श्रावण महिना भगवान शिवाला समर्पित, अत्यंत शुभ आहे. या महिन्यातील अमावस्याला विशेष महत्त्व आहे. तीन राजकीय स्नानांपैकी सर्वाधिक गर्दी खेचणारे स्नान.
तिसरे अमृतस्नान
11 व 12 सप्टेंबर 2027 (शनिवार व रविवार)
भाद्रपद शुद्ध एकादशी
11 सप्टें. — रामकुंड, नाशिक येथे वैष्णव आखाडे  ·  12 सप्टें. — कुशावर्त तीर्थ, त्र्यंबकेश्वर येथे शैव आखाडे. सिंहस्थ पूर्ण करणारे अंतिम राजकीय स्नान.

मेळ्याची दोन पवित्र केंद्रे

नाशिक सिंहस्थ चार कुंभांपैकी अद्वितीय आहे — सनातन धर्माच्या दोन्ही महान परंपरांचा सन्मान करत दोन वेगळ्या पवित्र ठिकाणी साजरे केले जाते.

नाशिक — पंचवटी (रामकुंड)
मुख्य स्नान घाट जेथे भगवान रामाने स्वतः वनवासात असताना स्नान केले होते. हे वैष्णव आखाड्यांचे — भगवान विष्णूच्या भक्तांचे — पवित्र भूमी आहे.
त्र्यंबकेश्वर — कुशावर्त तीर्थ (~30 किमी)
भगवान शिवाच्या बारा पवित्र ज्योतिर्लिंगांपैकी एकाचे आणि गोदावरी नदीच्या उगमाचे घर. हे शैव आखाड्यांचे — भगवान शिवाच्या भक्तांचे — पवित्र भूमी आहे.

हे द्वैत समजणे आपल्या तीर्थयात्रेच्या नियोजनासाठी महत्त्वाचे आहे, विशेषतः तिसऱ्या अमृत स्नानासाठी जेथे दोन आखाडा परंपरा वेगवेगळ्या दिवशी वेगवेगळ्या ठिकाणी स्नान करतात.

नाशिक कुंभमेळा 2027 च्या प्रमुख तारखा

अधिकृत NTKMA स्नान दिनदर्शिकेतील प्रमुख तारखा, ध्वजारोहणापासून समारोपापर्यंत.

तारीख कार्यक्रम
31 ऑक्टोबर 2026 · दुपारी 12:02 अधिकृत प्रारंभ — ध्वजारोहण
15 जून 2027 मुख्य मेळा कालावधी सुरू (मुख्य मेळा कालावधी: 15 जून – 30 सप्टेंबर 2027)
29 जुलै 2027 नगर प्रदक्षिणा — नाशिकमधील औपचारिक नगर शोभायात्रा · वेळ नंतर कळवली जाईल
2 ऑगस्ट 2027 पहिले अमृत स्नान — आषाढ सोमवती अमावास्या
31 ऑगस्ट 2027 दुसरे अमृत स्नान — श्रावण अमावास्या
11 सप्टेंबर 2027 तिसरे अमृत स्नान (वैष्णव) — भाद्रपद शुद्ध एकादशी · रामकुंड (रामतीर्थ), नाशिक
12 सप्टेंबर 2027 तिसरे अमृत स्नान (शैव) — कुशावर्त तीर्थ, त्र्यंबकेश्वर
24 जुलै 2028 · दुपारी 3:36 अधिकृत समारोप — ध्वजावतरण

हायलाइट केलेल्या ओळी तीन मुख्य अमृतस्नान (शाही स्नान) तारखा आहेत.

NTKMA रामतीर्थ (नाशिक) आणि कुशावर्त तीर्थ (त्र्यंबकेश्वर) येथील आणखी अनेक पर्वकाल मुहूर्त स्नान दिवसही देते: अधिकृत स्नान दिनदर्शिका पहा.

नाशिक कुंभमेळा 2027 च्या प्रमुख तारखा एका तक्त्यात पाहा →

विधी

  • यात्रेकरू पहाटेपूर्वी उठतात आणि अमृत स्नानाच्या दिवसांत पहाटे 3–4 वाजता घाटावर पोहोचतात.
  • नागा साधू आणि आखाडे निश्चित ज्येष्ठतेच्या क्रमात प्रथम मिरवणूक काढतात — शैव आणि वैष्णव अखाडे स्वतंत्रपणे.
  • गृहस्थ भाविक आखाड्यांचे स्नान पूर्ण झाल्यावरच स्नान करतात.
  • फुले, दूध आणि दिव्यांचे नदीवर अर्पण केले जाते.
  • स्नानानंतर नाशिकमधील त्र्यंबकेश्वर ज्योतिर्लिंग किंवा कालाराम मंदिरात दर्शन घेतले जाते.
  • 11 सप्टें. — वैष्णव आखाडे रामकुंड, नाशिक येथे स्नान करतात; 12 सप्टें. — शैव आखाडे कुशावर्त तीर्थ, त्र्यंबकेश्वर येथे.

सुरक्षितपणे सहभागी कसे व्हावे

अमृतस्नानाच्या (शाही स्नान) दिवसांत अनेक कोटींची गर्दी येते. जवळच राहण्याची व्यवस्था करा, पोलिस बॅरिकेडचे पालन करा, किमान मौल्यवान वस्तू घेऊन जा, सभ्य पोशाख घाला आणि आपल्या गट प्रमुखाचे व हेल्पलाइन 112चे संपर्क क्रमांक जवळ ठेवा.

पोर्टलचे सत्यापित निवास आणि मार्गदर्शक आपल्याला योग्य वेळी घाटापर्यंत पोहोचण्यास आणि सुरक्षितपणे परत येण्यास मदत करू शकतात. लवकर बुकिंग करा — मुख्य स्नान तारखांच्या महिने आधी निवास भरतो.

संदर्भ व अधिक वाचन

  • Nashik Sinhastha Kumbh Mela — Official Government Portal. nashikkumbh.maharashtra.gov.in
  • Akhil Bharatiya Akhada Parishad — Shahi Snan calendar announcements.
  • Lochtefeld, James G. God's Gateway: Identity and Meaning in a Hindu Pilgrimage Place. Oxford University Press, 2010.
  • India Meteorological Department — Panchang & Tithi calculations for 2027.
  • National Disaster Management Authority — Crowd safety guidelines for mass gatherings. ndma.gov.in
आखाड्यांना भेटा → घाटाजवळ राहण्याची जागा →

अधिकृत सूचना आणि नवीनतम सरकारी अद्यतनांसाठी, विभागीय आयुक्त कार्यालयाद्वारे चालवले जाणारे नाशिक सिंहस्थ कुंभ मेळा 2027 पोर्टल पहा.